Dokumentacja jest pierwszym źródłem wiedzy o wnętrzu
Jednym z najważniejszych źródeł informacji przy projektowaniu wnętrz jest dokumentacja. W zależności od sytuacji może ona mieć różny charakter.
Dokumentacja archiwalna w obiektach istniejących
W przypadku obiektów istniejących duże znaczenie ma dokumentacja archiwalna. Mogą to być stare rzuty, projekt budowlany, wcześniejsze opracowania wykonawcze, dokumentacja po remontach, ustalenia deweloperskie, rysunki branżowe, a czasem nawet luźne szkice i notatki przechowywane przez inwestora. To właśnie z takich materiałów często wynikają informacje o konstrukcji ścian, wcześniejszych zmianach układu, ograniczeniach instalacyjnych albo o tym, jakie rozwiązania zostały już kiedyś wprowadzone.
Dokumentacja budowlana w trakcie realizacji
W przypadku budynków będących w trakcie realizacji podstawowym źródłem wiedzy jest dokumentacja budowlana, na podstawie której wykonywane są roboty. To ona wyznacza punkt odniesienia dla dalszych analiz wnętrza. Trzeba jednak pamiętać, że projekt budowlany nie zawsze odpowiada na wszystkie pytania istotne z perspektywy późniejszej aranżacji. Często dopiero na etapie projektu wnętrz okazuje się, że potrzebne jest bardziej szczegółowe spojrzenie na konkretne pomieszczenia i ich przyszłą funkcję.
Nie chodzi o to, aby inwestor posiadał komplet wszystkich dokumentów. Chodzi o to, aby zgromadzić możliwie dużo materiału, który pomoże lepiej zrozumieć budynek i jego wnętrze.
Inwentaryzacja jest podstawą rozpoznania przestrzeni
Niezależnie od tego, ile dokumentów uda się odnaleźć, podstawą pracy nad istniejącym wnętrzem pozostaje inwentaryzacja. To realny pomiar pozwala zweryfikować, jaką przestrzenią faktycznie dysponujemy.
W praktyce dopiero inwentaryzacja pokazuje rzeczywiste wymiary pomieszczeń, grubości ścian i okładzin, różnice poziomów, odchyłki wykonawcze, lokalizację punktów instalacyjnych oraz relacje pomiędzy otworami, wnękami i zabudowami.
Dokumentacja archiwalna bywa bardzo pomocna, ale nie zawsze odzwierciedla stan aktualny. Budynki i mieszkania często były przez lata przebudowywane, adaptowane albo wykańczane inaczej, niż pierwotnie zakładano. Dlatego dopiero zestawienie dokumentacji z realnym pomiarem daje wiarygodny obraz stanu istniejącego.
W przypadku budynków w trakcie realizacji inwentaryzacja również ma znaczenie, ponieważ pozwala zweryfikować, na ile wykonanie pokrywa się z dokumentacją oraz czy nie pojawiły się odchyłki, które mogą wpłynąć na późniejszy projekt wnętrz.
Wiedza inwestora bywa źródłem informacji, którego nie widać na rysunkach
Bardzo ważnym, a często niedocenianym źródłem wiedzy jest sam inwestor i jego relacja dotycząca historii wnętrza lub budynku.
W praktyce to właśnie od inwestora można dowiedzieć się, które ściany były kiedyś przestawiane, gdzie wcześniej prowadzono remonty, czy coś było nadbudowywane albo zamurowywane, gdzie pojawiały się problemy techniczne, jakie elementy zostały zakryte podczas wcześniejszych prac i co według domowników warto sprawdzić dokładniej.
Tego typu informacje nie zawsze są precyzyjne technicznie, ale często okazują się bardzo cenne. Potrafią nakierować architekta na miejsca, które wymagają dodatkowego sprawdzenia, pomiaru albo miejscowego odkucia. Zdarza się, że krótka informacja od inwestora pozwala uniknąć błędnych założeń, które nie wynikałyby ani z dokumentacji, ani z oględzin powierzchniowych.
Dlatego rozmowa z inwestorem nie jest jedynie dodatkiem do pomiaru. Często stanowi realne uzupełnienie procesu rozpoznania wnętrza.
Odkrywki i miejscowe rozpoznanie bywają konieczne
Są sytuacje, w których dokumentacja, pomiar i wiedza inwestora nadal nie dają pełnej odpowiedzi. Wtedy potrzebne stają się odkrywki albo inne miejscowe rozpoznanie.
To właśnie one pozwalają czasem ustalić rodzaj konstrukcji ściany, rzeczywistą grubość warstw wykończeniowych, zawartość szachtu instalacyjnego, przebieg zabudowanych instalacji czy sposób wykonania nadproży, obudów lub sufitów.
Nie zawsze potrzebne są rozległe prace rozpoznawcze. Często wystarcza punktowe sprawdzenie wybranego miejsca, żeby potwierdzić lub wykluczyć określone założenie projektowe. Każdy projekt jest inny i każdy wymaga indywidualnej oceny, jakiego poziomu rozpoznania potrzebuje.
Nie ma jednego schematu, który pasuje do wszystkich wnętrz. Są projekty, w których wystarcza dobra dokumentacja i pomiar. Są też takie, w których dopiero odkrywki dają architektowi podstawę do bezpiecznego projektowania.
Podsumowanie
Dane do projektu wnętrz nie biorą się z jednego źródła. Powstają z połączenia dokumentacji, inwentaryzacji, wiedzy inwestora oraz miejscowego rozpoznania tam, gdzie wymaga tego sytuacja.
Niezależnie od tego, jak gruntowne zmiany planowane są w obrębie pomieszczeń, każdorazowo działa ta sama zasada: im więcej wiarygodnych danych uda się zebrać na początku, tym pełniejszy staje się obraz przestrzeni i tym dokładniejszym materiałem wyjściowym dysponuje architekt. A to przekłada się bezpośrednio na jakość projektu wnętrz.